سيد علي اكبر قرشي
1040
مفردات نهج البلاغه ( فارسى )
در همانجا فرموده : « فاشهق قلالها و اطال انشازها و جعلها للارض عمادا » نشز ( مثل شرف ) نيز مكان مرتفع است ، جمع آن انشاز آيد . يعنى قلهّهاى كوهها را مرتفع گردانيد و ارتفاعات آنها بالا برد و آنها را بر زمين ستونها گردانيد . نشط : نشاط ( بفتح اوّل ) طيب نفس و شادى . دو مورد از آن در « نهج » آمده است ، در وصف متقين فرموده : « فمن علامة احدهم انّك ترى له قوّة فى دين . . . و نشاطا فى هدى » خ 193 305 ، يعنى شادمانى در رفتن راه هدايت . به حارث همدانى مى نويسد : « و خادع نفسك فى العبادة . . . و خذعفوها و نشاطها » نامهء 69 460 ، نفس خود را در عبادت بفريب و به عبادتش وادار و براى عبادت حالت فراغت و شادى نفس را برگزين نصب : ( مثل عقل ) رنج دادن . رنج ديدن بر پا داشتن . نصب ( مثل قفل و شرف ) : رنج و تعب است « ناصب » رنج دهنده و نصب كننده و بر پا دارنده . موارد زيادى از آن در « نهج » آمده است ، چنان كه فرموده : « الدهر يخلق الابدان . . . من ظفر به نصب و من فاته تعب » حكمت 72 ، هر كس به روزگار غلبه كند به زحمت مى افتد و هر كس روزگار از او فوت شود به رنج مبتلا گردد ، يعنى در هر دو حال زندگى مستلزم رنج و فشار است ، در حال غلبه ، اداى حقوق ، مبارزه براى آمال و رسيدن به آنها و در حال فقر با فشار دست به گريبان شدن دارد . دربارهء عالم نماها فرموده : « تسمّى عالما و ليس به . . . نصب للناس شركا من حبائل غرور و قول زور » خ 87 119 براى مردم از ريسمانهاى فريب و دروغ دامها نصب كرده و بر پا داشته است . و نيز فرمايد : « . . . اعمال العباد فى عاجلهم نصب اعينهم فى آجلهم » حكمت 7 « نصب اعين » به معنى پيش چشم بودن است گوئى كه در مقابل چشم منصوب و بر پا داشته است . نصاب : اصل . اول هر چيز . معيار و مرجع . در ملامت بيعت شكنان ( ناكثين ) فرمود : « الا و انّ الشيطان قد ذمّر حزبه و استجلب جلبه ليعود الجور الى اوطانه و يرجع الباطل الى نصابه » خ 22 63 بدانيد : شيطان گروه خود را بر انگيخته و از